Ο Χακάν Φιντάν απέδωσε σε ελληνικό και ισραηλινό λόμπι στις Ηνωμένες Πολιτείες την ευθύνη για τα προσκόμματα που αντιμετωπίζει η Άγκυρα, καθώς ζητά να αρθούν οι αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά την απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
Σε δηλώσεις του στο τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο TGRT Haber, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας ανέφερε ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει την πολιτική διάθεση να κλείσει το θέμα. Την ίδια στιγμή, είπε, η Ουάσινγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με τα όρια που θέτει η αμερικανική νομοθεσία όσο και με πιέσεις ομάδων συμφερόντων, οι οποίες θέλουν να μην προχωρήσει η αμυντική προσέγγιση Άγκυρας και Ουάσινγκτον.
Η διατήρηση των κυρώσεων, κατά τον Φιντάν, δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην προμήθεια των S-400. Όπως είπε, και άλλες χώρες απέκτησαν ρωσικά αμυντικά συστήματα χωρίς να δεχθούν αντίστοιχα μέτρα από τις ΗΠΑ. Αναρωτήθηκε σε πόσες από τις πολλές χώρες που έχουν αγοράσει τέτοια συστήματα επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κυρώσεις CAATSA.
Υποστήριξε ότι η φυσική στάση της Τουρκίας, η αποφασιστικότητά της και οι αρχές και οι αξίες που υπερασπίζεται στην περιοχή δεν γίνονται δεκτές από ορισμένες δυνάμεις, ιδίως από μεγάλες δυνάμεις της περιοχής και κυρίως από το Ισραήλ σε αυτή τη φάση. Η ισραηλινή πλευρά και άλλοι παράγοντες, πρόσθεσε, επιχειρούν να περιορίσουν την αμυντική συνεργασία Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Το Ισραήλ, είπε, ασκεί έντονο λόμπι στην Ουάσινγκτον και η υπόθεση έχει εξελιχθεί σε ένα είδος πολέμου λόμπι. Έκανε ρητή αναφορά σε ισραηλινό και ελληνικό λόμπι, λέγοντας ότι παρεμβαίνουν, αναπτύσσουν διάφορες δραστηριότητες και επηρεάζουν την εσωτερική πολιτική καθώς και τις αποφάσεις στην Ουάσινγκτον.
Παράλληλα εκτίμησε ότι το θέμα μετατρέπεται σε σύγκρουση διαφορετικών ομάδων πίεσης γύρω από τον προσανατολισμό της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Δήλωσε ότι θα φανεί μια αντιπαράθεση ανάμεσα σε όσους λένε «πρώτα η Αμερική» και σε όσους λένε «πρώτα το Ισραήλ». Κατά την εκτίμησή του, η σημερινή αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί να ξεπεραστεί το εμπόδιο και η Τουρκία θα συνεχίσει να δουλεύει μεθοδικά προς αυτή την κατεύθυνση.
Για τις συνομιλίες του με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, ο Φιντάν είπε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ του έχει αναθέσει να αναζητήσει διέξοδο για τις κυρώσεις που παραμένουν σε ισχύ κατά της Τουρκίας. Ο Ρούμπιο, ο οποίος υπήρξε γερουσιαστής, του εξήγησε, σύμφωνα με τον Τούρκο ΥΠΕΞ, ότι ορισμένες διατάξεις έχουν γραφτεί έτσι ώστε η εκτελεστική εξουσία να έχει ελάχιστο πεδίο ελιγμών. Σχολίασε ακόμη, όπως μετέφερε ο Φιντάν, ότι θα είχε επιλέξει άλλη διατύπωση εάν γνώριζε ότι θα αναλάμβανε κυβερνητικό αξίωμα.
Ο Φιντάν σημείωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη τακτοποιήσει κάποιες εκκρεμότητες στην αμυντική συνεργασία, κυρίως ως προς τις άδειες για την προμήθεια πυρομαχικών. Διευκρίνισε όμως ότι, όπου το πλαίσιο ορίζεται από νόμο, όπως στις κυρώσεις CAATSA, η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να παρέμβει μόνο σε περιορισμένο βαθμό.
Συνδέοντας τις κυρώσεις CAATSA με το πρόγραμμα των μαχητικών F-35, υποστήριξε ότι οι εκκρεμότητες πρέπει να κλείσουν οριστικά μέσω των επαφών του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ. Όταν οι δύο συναντώνται, είπε, το ζήτημα οφείλει να τελειώσει, να κλείσει και να φύγει από την ατζέντα. Η παράταση των περιορισμών, πρόσθεσε, δεν ωφελεί τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Κανείς, δήλωσε, δεν μπορεί να βγάλει νόημα από την κατάσταση, καθώς στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για πολιτική που εξυπηρετεί ούτε την Αμερική. Υπογράμμισε επίσης ότι η προσωπική σχέση Ερντογάν και Τραμπ μετρά στην επίλυση των διμερών προβλημάτων.
Η Τουρκία προχώρησε στην αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών S-400 παρά τις ενστάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και συμμάχων στο ΝΑΤΟ, και το θέμα παραμένει από τις βασικότερες ανοιχτές διαφορές Άγκυρας και Ουάσινγκτον. Από την Ουάσινγκτον είχε τονιστεί ότι, αν μέλος της Συμμαχίας θέσει σε λειτουργία τους S-400, προκύπτουν κίνδυνοι ασφαλείας για ευαίσθητες στρατιωτικές τεχνολογίες, με πρώτες εκείνες των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Η Άγκυρα βγήκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019. Οι κυρώσεις ήρθαν τον Δεκέμβριο του 2020, στο πλαίσιο της CAATSA, νομοθεσίας που προβλέπει μέτρα εις βάρος χωρών και φορέων με σημαντικές συναλλαγές στον ρωσικό αμυντικό τομέα. Από τότε η τουρκική κυβέρνηση ζητά άρση των περιορισμών και επανεξέταση της συμμετοχής της στο πρόγραμμα των F-35.

































